Maskat

Wielki Meczet Sułtana Qaboosa

Poranny lot przeniósł nas do nowego świata. Lądujemy w Maskacie, odbieramy z lotniska samochód i bez zwłoki ruszamy na spotkanie z omańską gościnnością oraz architekturą najwyższej próby. Naszym pierwszym celem staje się absolutny klejnot stolicy - Wielki Meczet Sułtana Qaboosa (Sultan Qaboos Grand Mosque).

Zlecona w 1992 roku przez uwielbianego władcę Sułtana Qaboosa bin Saida budowa trwała ponad sześć lat, a uroczyste otwarcie świątyni nastąpiło w 2001 roku, uświetniając 30-lecie jego panowania. Ten monumentalny kompleks, wzniesiony z 300 tysięcy ton jasnego, indyjskiego piaskowca, potrafi pomieścić aż 20 tysięcy wiernych, z czego 6,5 tysiąca w samej głównej sali modlitewnej (Musalla).

Architektura meczetu zachwyca idealną harmonią - łączy nowoczesną precyzję wykonania z tradycyjnymi motywami islamskimi z różnych zakątków świata. Całość wieńczy pięć minaretów symbolizujących pięć filarów islamu, z których najstarszy i najwyższy mierzy ponad 90 metrów wysokości.

Przekroczenie progu głównej sali modlitewnej wprawia w absolutny zachwyt za sprawą dwóch architektonicznych cudów:

Ręcznie tkany dywan - bezszwowy majstersztyk o powierzchni ponad 4,3 tysiąca metrów kwadratowych i wadze 21 ton. Tkany przez cztery lata przez 600 irańskich artystów z wykorzystaniem 28 tradycyjnych barwników roślinnych, łączy w sobie motywy z Tabriz, Kaszan i Isfahanu. przez długi czas nosił tytuł największego ręcznie tkanego dywanu na świecie.

Zjawiskowy kryształowy żyrandol - zawieszony pod centralną kopułą na wysokości 50 metrów gigantyczny żyrandol ze stali nierdzewnej, pozłacany 24-karatowym złotem i zdobiony kryształami Swarovskiego. Mierzy 14 metrów wysokości, waży 8,5 tony i mieści ponad 1100 żarówek, rozświetlając wnętrze baśniowym blaskiem.
Aksamitne marmury, misternie rzeźbione drewniane sufity z drewna tekowego i spokój otaczających budowolę ogrodów tworzą podniosłą, mistyczną atmosferę. To bez wątpienia jedno z najbardziej olśniewających miejsc kultu sakralnego na Bliskim Wschodzie i wspaniały wstęp do naszej omańskiej przygody.

Królewska Opera w Maskacie

Kontynuując naszą trasę po stolicy, podjeżdżamy pod imponujący kompleks Królewskiej Opery w Maskacie (Royal Opera House Muscat). Ten architektoniczny majstersztyk, usytuowany w dzielnicy Shatti Al-Qurm, stanowi doskonały przykład harmonijnego połączenia tradycyjnego omańskiego rzemiosła z nowoczesną funkcjonalnością.

Uroczyste otwarcie gmachu nastąpiło w październiku 2011 roku, a jego powstanie było osobistą inicjatywą sułtana Qaboosa bin Saida - wielkiego miłośnika muzyki klasycznej i sztuki. Budynek stał się pierwszym tego typu obiektem w regionie Zatoki Perskiej, wyznaczając nowe standardy kulturalne dla Bliskiego Wschodu.

Z zewnątrz gmach zachwyca fasadą wykonaną z jasnego, omańskiego wapienia mineralnego, mieniącego się w pełnym słońcu. Elegancka bryła budowli, otoczona starannie pielęgnowanymi ogrodami i rozległym dziedzińcem z arkadami, nawiązuje do charakterystycznej architektury omańskich fortów.

Wnętrze sali operowej wywołuje absolutny zachwyt za sprawą unikalnego wykończenia. Zastosowano tu misternie rzeźbione drewno tekowe oraz różany marmur, a całą przestrzeń zdobią tradycyjne arabskie motywy geometryczne. Prawdziwym ewenementem inżynieryjnym jest jednak zastosowana tu technologia:

Akustyczny kameleon - proscenium oraz widownia zostały zaprojektowane tak, aby móc w kilka chwil przekształcić tradycyjną salę operową w klasyczną salę koncertową z ruchomą muszlą akustyczną.
Odwrotne narządy piszczałkowe - w głębi sceny zainstalowano monumentalne organy zbudowane przez renomowaną niemiecką firmę Johannes Klais Orgelbau. To jeden z niewielu takich instrumentów na świecie, który można fizycznie przesuwać po scenie w zależności od potrzeb widowiska.
Nowoczesne fotele - każde z ponad tysiąca miejsc wyposażono w indywidualny ekran dotykowy zamontowany w oparciu poprzedzającego fotela, wyświetlający napisy i tłumaczenia libretta w kilku językach.

Stając przed tą dostojną budowlą, niezwykle łatwo dostrzec, jak głęboki szacunek Oman żywi dla sztuki, łącząc tradycję z otwartością na światową kulturę.

Kierujemy się w stronę historycznego centrum Maskatu, gdzie wysokie góry Al-Hadżar wyrastają niemal wprost z ciemnobłękitnych wód Zatoki Omańskiej. To właśnie w dzielnicy Mutrah - od wieków pełniącej rolę głównego węzła handlowego i portu stolicy - bije prawdziwe, nieprzerwane tętno miasta.

Nasz spacer rozpoczynamy od reprezentacyjnej promenady, która półkolem okala malowniczą zatokę. Z jednej strony towarzyszą nam misternie zdobione białe fasady tradycyjnych domów kupieckich z rzeźbionymi drewnianymi balkonami (roshan) oraz białe minarety meczetów, z drugiej zaś - szum fal i widok na klasyczne dhow zesznurowane w porcie obok luksusowych jachtów. Nad całą zatoką dominuje górujący na skale Fort Mutrah, wzniesiony przez Portugalczyków w latach 80. XVI wieku.

Fort Mutrah

Słońce świeci w pełnej w pełni, gdy rozpoczynamy wspinaczkę po stromych, kamiennych schodach prowadzących na szczyt skalistego wzgórza. Każdy krok w gorącym powietrzu kosztuje nieco sił, ale celem jest dominujący nad całą okolicą Fort Mutrah (Mutrah Fort). Gdy wreszcie docieramy na korony górnych murów, wszelki trud natychmiast ustępuje miejsca zachwytowi - widok, który rozpościera się z góry, dosłownie zapiera w piersiach.
Pod nami rozciąga się pełna panorama całej zatoki: turkusowe wody Zatoki Omańskiej, półkolista wstęga nadmorskiej promenady Corniche, minarety starych meczetów oraz poszarpane, surowe łańcuchy górskie Al-Hadżar, tworzące naturalną, monumentalną oprawę dla portu.

Fort został wzniesiony w latach 80. XVI wieku (ok. 1588 roku) przez Portugalczyków podczas ich stuletniego panowania nad strategicznymi portami wybrzeża Omanu. Dla Portugalczyków Mutrah - obok sąsiednich fortów Al Jalali i Al Mirani w starym Maskacie - stanowiła kluczowy punkt oporu i obrony szlaków handlowych prowadzących do Indii przed atakującymi flotami Imperium Osmańskiego.
Po wypędzeniu Portugalczyków przez omańską dynastię Jarubidów w połowie XVII wieku, fort został przejęty i rozbudowany przez lokalnych władców. Dołożono wówczas potężne wieże strażnicze oraz pogrubiono mury, aby sprostać nowym wyzwaniom artyleryjskim. Twierdza pełniła funkcje wojskowe aż do drugiej połowy XX wieku.

Fort zbudowano bezpośrednio na grzbiecie nagiej skały, co czyniło go niemal niemożliwym do zdobycia od strony morza. Posiadał tylko jedno wąskie wejście usytuowane od strony lądu, strzeżone przez masywne bramy i zwodzone punkty obserwacyjne.
Na punktach widokowych bastionu do dziś można podziwiać zabytkowe, żeliwne działa armatnie - zarówno te pozostawione przez Portugalczyków, jak i późniejsze, sprowadzone z Wielkiej Brytanii i Indii.
Dzięki swojemu położeniu obrońcy fortu mieli idealny podgląd na każdy statek wpływający do zatoki. W dawnych czasach sygnały flary i dymne przekazywane stąd do fortów w starorzeczu Maskatu pozwalały w kilka minut postawić w stan gotowości cały garnizon stolicy.

Na skraju promenady, w sąsiedztwie portu, odwiedzamy nowo wybudowany targ rybny - architektoniczną perłę wykończoną w 2017 roku przez renomowane studio Snøhetta. Gmach o zjawiskowym, ażurowym zadaszeniu nawiązuje kształtem do pędzącej ławicy ryb i opływowych linii tradycyjnych żaglowców. Wewnątrz panuje surowa gwarność prawdziwego portowego targowiska. Omańscy rybacy prezentują tu najświeższe zbiory - od pokaźnych tuńczyków, makreli i hummarów po barwne ryby rafowe. To niezwykłe miejsce, w którym tysiącletnia tradycja rybołówstwa spotyka się ze spektakularnym, nowoczesnym konceptem inżynieryjnym.

Pałac Al Alam

Z gwarnego Mutrah przenosimy się do Starego Maskatu - kameralnej, otoczonej nagimi skałami i murem obronnym reprezentacyjnej części stolicy. Naszym celem jest oficjalna rezydencja sułtana - Pałac Al Alam (Al Alam Palace, dosłownie "Pałac Flagi").
Podjeżdżając pod sam obiekt, trafiamy na monumentalny, perfekcyjnie wybrukowany plac defilad, ujęty w ramy śnieżnobiałych arkad. Sam pałac przyciąga wzrok niezwykłą, odważną formą - w przeciwieństwie do tradycyjnych, surowych fortów, jego fasada zachwyca feerią barw: głębokim błękitem i złotem. Eleganckie, grzybiaste kolumny i idealna symetria budynku nadają mu unikalny, niemal bajkowy charakter, łączący estetykę lat 70. z tradycyjnym omańskim kunsztem.

Wzniesiony w 1972 roku z polecenia sułtana Qaboosa bin Saida na miejscu dawnej, XIX-wiecznej rezydencji królewskiej, służy wyłącznie do celów reprezentacyjnych i państwowych. To tutaj przyjmowane są głowy państw z całego świata. Choć wnętrza nie są dostępne dla zwiedzających, spacer po otaczającym go placu wzdłuż równo przystrzyżonych ogrodów pozwala odczuć majestat współczesnej monarchii.

Meczet Masjid Al Khor
Ruszamy wzdłuż monumentalnych, jasnych murów pałacowych w stronę wybrzeża. Po drodze naszą uwagę przykuwa uroczy, kameralny Masjid Al Khor (Meczet Nad Zatoką). Ten zbudowany pod koniec ubiegłego wieku (i odnowiony przez sułtana Qaboosa) obiekt sakralny słynie z unikalnego, bezminaretowego projektu oraz zjawiskowego, błękitno-złotego wykończenia kopuł i witrażowych okien. Znany jest lokalnie jako "Meczet Rodziny Królewskiej", gdyż ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo pałacu często modlili się w nim omańscy władcy i członkowie dworu.

Fort Al Mirani
Dochodzimy do brzegu morskiego, gdzie nad wodami Zatoki Omańskiej wyrasta potężna, surowa sylwetka Fortu Al Mirani. Zbudowany na skale przez Portugalczyków w 1587 roku (pierwotnie pod nazwą Forte de São João), stanowił bliźniaczą oprawę obronną dla leżącego po drugiej stronie zatoki Fortu Al Jalali.

Niezłomna twierdza: To właśnie stąd Portugalczycy kontrolowali ruch statków w głównym porcie Maskatu. W 1649 roku fort stał się świadkiem przełomowego momentu w historii kraju - po zaciętym oblężeniu został odbity przez siły omańskiego imama Sultana bin Saifa I, co zapoczątkowało ostateczne wygnanie Portugalczyków z całego Półwyspu Arabskiego.

Brakujący punkt na mapie: Przez wieki fort pozostawał zamknięty dla cywilów jako czynna placówka wojskowa królewskiej straży. Dopiero niedawna, staranna renowacja pozwoliła docenić jego potężne bastiony, kazamaty i zabytkowe armaty skierowane w stronę otwartego morza.

Zdjęcia (45)

Komentarze (0)